Wardyński i Wspólnicy - rozwiązywanie sporów, arbitraż

FAQ

• Strona główna

Kto i kiedy może żądać zabezpieczenia roszczenia?

Prawo polskie daje wierzycielowi możliwość złożenia wniosku o zabezpieczenie roszczenia. Postanowienie o zabezpieczeniu uniemożliwia dłużnikowi rozporządzenie majątkiem, które mogłoby wywrzeć niekorzystne skutki dla wierzyciela.

Udzielenia zabezpieczenia można żądać w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd powszechny lub sąd polubowny. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Co do zasady udzielenia zabezpieczenia można żądać jedynie przed uzyskaniem tytułu wykonawczego. Jeśli w danej sprawie został już wydany na rzecz uprawnionego tytuł wykonawczy, udzielenie zabezpieczenia roszczenia jest możliwe tylko wtedy, gdy ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.

Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.

Uprawdopodobnienie jest pojęciem prawnym charakterystycznym dla polskiego postępowania. Oznacza ono, że nie muszą być zachowane wymagania dotyczące postępowania dowodowego. Tak więc we wniosku o zabezpieczenie roszczenia istnienie roszczenia nie musi być udowodnione, a jedynie uprawdopodobnione. Środki służące uprawdopodobnieniu mogą być znacznie mniej sformalizowane, np. sąd może oprzeć się na samym oświadczeniu strony. Nie ma też potrzeby przedstawienia wszystkich dokumentów potwierdzających istnienie roszczenia. Ponadto gdy przepisy wymagają jedynie uprawdopodobnienia roszczenia, sąd nie prowadzi żadnych dowodów osobowych (tj. przesłuchania świadków lub stron). W praktyce wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia składany jest zazwyczaj wraz z pozwem i dlatego zawiera wszystkie dowody potrzebne do udowodnienia roszczenia, a nie tylko do jego uprawdopodobnienia.

Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie.

Udzielając zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania w sprawie, sąd wyznacza termin, w którym pismo wszczynające postępowanie powinno być wniesione pod rygorem upadku zabezpieczenia. Termin ten nie może przekraczać dwóch tygodni.

Do udzielenia zabezpieczenia właściwy jest sąd, do którego właściwości należy rozpoznanie sprawy w pierwszej instancji. Wnioski o udzielenie zabezpieczenia zgłoszone w toku postępowania rozpoznaje sąd tej instancji, w której postępowanie się toczy, z wyjątkiem wypadku, gdy sprawa znajduje się obecnie w Sądzie Najwyższym, bowiem wtedy o zabezpieczeniu orzeka sąd pierwszej instancji.

Należy również wskazać, że w postępowaniu gospodarczym orzeczenie sądu pierwszej instancji w sprawach o roszczenie pieniężne albo świadczenia innych rzeczy zamiennych z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności.