Obaszar wyszukiwania. Aby skorzystać z opcji zaawansowanego szukania przejdź do odpowiedniej opcji
wyszukiwanie zaawansowane

Wardyński i Wspólnicy - rozwiązywanie sporów, arbitrażWardyński i Wspólnicy - rozwiązywanie sporów, arbitraż

Postępowania administracyjne

Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym

Wojewódzki sąd administracyjny jest sądem pierwszej instancji.
Sądy administracyjne w Polsce sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest na podstawie kryterium legalności – czyli zgodności decyzji (postanowień itp.) organów administracji z przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
  • decyzje administracyjne (np. o pozwoleniu na budowę, pozwoleniu środowiskowym itp.);
  • postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (np. postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych);
  • postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
  • inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
  • pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach przez dyrektorów izb skarbowych;
  • akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (gminnych, powiatowych, wojewódzkich) i terenowych organów administracji rządowej;
  • akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 6 powyżej, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
  • akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
  • bezczynność organów administracji w przypadkach określonych w pkt 1-5 powyżej.
Wojewódzki sąd administracyjny rozpatruje także skargi w sprawach dotyczących np. udzielenia koncesji czy w sprawach związanych z uzyskaniem dofinansowania z programów wspólnotowych.
Stronami postępowania przed sądem administracyjnym są:
  • skarżący, którego prawa lub obowiązki zostały prawdopodobnie naruszone przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie organu władzy publicznej – osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej (spółka, spółdzielnia, stowarzyszenie itp.);
  • organ administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję (postanowienie itp.) lub inny podmiot wykonujący zadania publiczne (tzw. zadania zlecone na podstawie ustaw lub porozumień).
Skargi na decyzje i postanowienia (akty administracyjne) wnosi się do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni za pośrednictwem organu administracji, który wydał decyzję lub postanowienie w ostatniej instancji. Wniesienie skargi nie wstrzymuje co prawda wykonania skarżonego aktu administracyjnego, ale organ administracji lub sąd może wstrzymać wykonanie takiego aktu z urzędu lub na wniosek strony.
Organ administracji po otrzymaniu skargi ma obowiązek w terminie trzydziestu dni przesłać skargę wraz z odpowiedzią na nią do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Za niewywiązanie się z tego obowiązku może zostać ukarany grzywną.
Co do zasady, jeśli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe (podobnie jak przed sądami powszechnymi) są jawne, a sąd administracyjny orzeka na rozprawie. Zasadą jest, że sprawa przed sądem administracyjnym powinna się zakończyć możliwie najszybciej, generalnie na pierwszej rozprawie.
Wojewódzki sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada formalnoprawną poprawność skargi. Jeśli stwierdzi, że istnieją przeszkody natury formalnej do jej rozpatrzenia, wniesioną skargę odrzuca. Jeśli natomiast nie stwierdzi braków formalnoprawnych skargi, przyjmuje ją do merytorycznego rozpatrzenia.
Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Samodzielnie ocenia więc poprawność działań administracji publicznej (wydanych decyzji) w sprawie i ich zgodność z prawem.
Po rozpatrzeniu skargi sąd administracyjny wydaje rozstrzygnięcie, w którym:
  • oddala skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
  • w przypadku uwzględnienia skargi:
    • uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
      • naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
      • naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
      • inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
    • stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
    • stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Wojewódzki sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym, tzn. może tylko uchylić akt administracyjny i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi administracji. Sąd administracyjny nie może natomiast zmienić aktu administracyjnego i wydać merytorycznego rozstrzygnięcia (wydać decyzji zamiast organu administracji). Może natomiast w wyroku zawrzeć wskazania dla organu administracyjnego co do dalszego postępowania w sprawie. Wojewódzki sąd administracyjny może także uchylić akty administracyjne organów obu instancji (jeśli uzna, że zarówno pierwsza, jak i druga decyzja w sprawie były wydane nieprawidłowo) albo tylko organu II instancji.
 

Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym 

Od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie (wyroku) przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skargę kasacyjną wnosi się za pośrednictwem wojewódzkiego sądu administracyjnego, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem.
W przypadku uwzględnienia skargi i uchylenia aktu administracyjnego sąd administracyjny sporządza uzasadnienie wyroku z urzędu, w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku. W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony. Wniosek taki musi być zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Na uzasadnienie wyroku wojewódzki sąd administracyjny ma wówczas czternaście dni od dnia zgłoszenia wniosku. Jest to jednak termin instrukcyjny i w praktyce zdarza się, że na uzasadnienie wyroku trzeba poczekać dłużej.
 
Skarga kasacyjna jest pismem, z którym związane są szczególne wymogi formalne, m.in. konieczność odpowiedniego sformułowania zarzutów i wskazania dla nich uzasadnienia oraz naruszonych przepisów prawa.
Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, ale może być także sporządzona przez:
  • doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych;
  • rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej.
Strona, która nie wniosła skargi kasacyjnej, może wnieść do wojewódzkiego sądu administracyjnego odpowiedź na skargę kasacyjną (może się w niej odnieść do skargi i jej zarzutów lub przedstawić własne stanowisko w sprawie) w terminie czternastu dni od doręczenia jej skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że strona, która wnosi skargę kasacyjną, musi postawić zarzuty naruszenia konkretnych przepisów prawa przez wydany wyrok, a sprawa będzie badana pod tym kątem. Naczelny Sąd Administracyjny bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania (która zachodzi w przypadkach bardzo poważnych błędów w postępowaniu).
Naczelny Sąd Administracyjny może rozstrzygnąć skargę kasacyjną na kilka sposobów. Sąd ten oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw (zarzuty nie zostały uznane za trafne) albo jeżeli zaskarżone orzeczenie – mimo błędnego uzasadnienia – jednak odpowiada prawu.
Co do zasady Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w sposób kasacyjny (podobnie jak wojewódzki sąd administracyjny). Oznacza to, że w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu, który wydał orzeczenie.
Natomiast w dwóch przypadkach Naczelny Sąd Administracyjny orzeka co do meritum sprawy:
  • jeżeli nie zostały naruszone przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a jedynie przepisy prawa materialnego; Naczelny Sąd Administracyjny może wówczas uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę;
  • Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchyla wyrok także w części niezaskarżonej, jeżeli zachodzi nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje również zażalenia na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych, zapadające generalnie w kwestiach formalnych. Zażalenie takie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (tj. bez udziału stron), po czym doręcza orzeczenie.

Wiadomości procesowe

prawo w Polsce

Publikacje

więcej artykułów
Powered by: Edito CMS
Realizacja: Ideo