zamówienia publiczne | Co do zasady

Od 2008 r. na obszarze całej Unii Europejskiej obowiązuje usystematyzowana numeracja kodów CPV. Miała ona ujednolicić określanie przedmiotu zamówienia publicznego w różnych państwach członkowskich i przez to umożliwić wykonawcom z całej Unii startowanie w interesujących ich przetargach. Przez wiele lat kody CPV spełniały swoją rolę, jednak w ostatnich latach zauważono, że zamawiający coraz częściej nadają zamówieniom błędne kody. Dlatego Komisja Europejska postanowiła uporządkować system kodów CPV. Ogłoszenia z błędnie nadanym kodem nie będą publikowane na platformie TED.

W sporach na tle wykonywania umów o zamówienie publiczne praktycznie nie zawiera się ugód. Dostrzegł to ustawodawca i zaproponował w ustawie z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych regulację o alternatywnych metodach rozwiązywania sporów, widząc w niej szansę na dobrowolne i zadowalające obie strony kończenie konfliktów.

Przepisy nowej ustawy Prawo zamówień publicznych mogą budzić wiele wątpliwości. Aby ułatwić ich zrozumienie, stworzyliśmy innowacyjne, nieobecne dotąd na polskim rynku rozwiązanie – żywy komentarz do nowego PZP.

Zamawiający dysponuje szeregiem instrumentów, które w ramach trwającego postępowania pomagają mu nakreślić wykonawcom pełen obraz oczekiwań związanych z przedmiotem zamówienia.

Progi unijne i średni kurs euro do przeliczenia kwot progowych w euro na złotówki od już 1 stycznia 2020 r. będą niższe. Niektóre dotychczasowe zamówienia krajowe przekroczą więc progi unijne.

Udzielenie zamówienia typu in-house, które spełnia warunki określone w art. 12 ust. 1 lit. a) – c) dyrektywy 2014/24, nie jest samo w sobie zgodne z prawem Unii – orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 3 października 2019 r. w sprawie o sygnaturze C-285/18 Kauno miesto savivaldybè i Kauno miesto savivaldybès administracija, przy udziale UAB „Irgita” i UAB „Kauno švara”. Nie jest to jednak orzeczenie kontrowersyjne ani nie zmienia wypracowanych przez lata zasad wyłączenia zamówień wewnętrznych z reżimu zastosowania dyrektyw zamówieniowych. Daje jednak wykonawcom dodatkowy argument w eliminowaniu decyzji zamawiających, które ci podejmują z pominięciem zasad podstawowych, jak zasada przejrzystości.

Na podstawie art. 143c ust. 1 p.z.p. zamawiający jest zobowiązany dokonać bezpośredniej zapłaty na rzecz zaakceptowanego przez niego podwykonawcy, w przypadku gdy ten nie uzyskał należnej zapłaty od wykonawcy. Choć dzięki wprowadzeniu tego przepisu podwykonawcy umów realizowanych w reżimie zamówień publicznych uzyskali większą ochronę, to jednak w pewnych sytuacjach skorzystanie z tej ochrony może być utrudnione.

Wykonawca, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza, może złożyć odwołanie wobec nieodrzucenia pozostałych ofert bądź pozycji w rankingu. Sam fakt złożenia oferty oraz okoliczność, że nie doszło do zawarcia umowy, wystarczą, aby uznać istnienie interesu, o którym mowa w art. 179 ust. 1 p.z.p.

Zgodnie z nowym projektem ustawy Prawo zamówień publicznych w przypadku sporu powstałego na tle realizacji umowy o zamówienie publiczne polubownym rozwiązaniem sporu będzie zajmował się Sąd Polubowny przy Prokuratorii Generalnej RP. Takie uregulowanie budzi jednak pewne wątpliwości prawne.

SIWZ powinien określać możliwe do dotrzymania terminy realizacji zamówienia i poszczególnych jego etapów. Lepiej określać te terminy w latach, miesiącach i dniach niż konkretną datą. Jeżeli jednak zamawiający podał daty dzienne, których dotrzymanie po złożeniu oferty stało się niemożliwe, to przy podpisaniu umowy powinien je odpowiednio zmodyfikować, zachowując okresy czasu, które brali pod uwagę wykonawcy na etapie składania ofert.

Zmiana podmiotowa umowy zawartej w trybie ustawy Prawo zamówień publicznych jest możliwa, jeśli zamawiający w ogłoszeniu o zamówieniu jednoznacznie przewidział możliwość dokonania takiej zmiany i określił warunki takiej zmiany. Ciekawym zagadnieniem w praktyce zakupów publicznych jest to, czy za klauzulę przeglądową dopuszczającą zmianę podmiotową może być uznane postanowienie umowne zawierające upoważnienie dla zamawiającego do powierzenia wykonania umowy osobie trzeciej (tzw. wykonanie zastępcze).

Jeśli wykonawca nie zgodzi się na przedłużenie okresu związania ofertą, po tym jak zamawiający zwróci się do niego z taką prośbą, jego oferta podlega odrzuceniu. Nie są jednak jasne skutki upływu terminu związania, jeżeli wykonawca nie przedłuży go z własnej inicjatywy. Ustawa Prawo zamówień publicznych w obecnym brzmieniu nie rozstrzyga, czy oferta wykonawcy pozostaje ważna po upływie terminu związania.